تحقیقات اسنادی انقلاب اسلامی

تحقیقات اسنادی انقلاب اسلامی

انقلاب اسلامی به روایت تاریخ شفاهی کارگزاران حکومت پهلوی دوم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
مدرس دانشگاه آزاد
10.22034/irs.2026.559743.1328
چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی نگرش و درک کارگزاران حکومت پهلوی نسبت به تحولات منتهی به انقلاب اسلامی به رشته تحریر در آمده است.
در این مقاله از روش تحلیل مضمون استفاده شده است تا به کمک آن بتوان الگوهای موجود در داده های تاریخ شفاهی را به شکل منظم استخراج نمود. در این روش مبانی متفاوتی برای دسته بندی مضامین وجود دارد که یافته ها بر مبنای شبکه مضامین یعنی مضمون پایه، سازمان دهنده و فراگیر دسته بندی شده اند.
داده های استخراج شده از مصاحبه های کارگزاران حکومت پهلوی در چهار مضمون فراگیر که نشان دهنده الگوی حاکم بر مصاحبه های آنهاست دسته بندی شده و نشان می دهد که تحلیل غلطی از تحولات انقلابی در ذهن کارگزاران وجود داشت و آنها تا آخرین روزها متوجه گذر جامعه از حکومت مطبوع خود نشدند. اینان بعد از خروج از کشور نیز درک درستی از تحولات بروز نداده و مترصد سقوط نظام جمهوری اسلامی در کوتاه مدت بودند هر چند که خود آنها از بازگشت مجدد سلطنت به ایران ناامید بودند.
فهم درست و دقیق تحولات سیاسی اجتماعی نزد کارگزاران مهم ترین رکن برای حکمرانی صحیح می باشد. در صورت فقدان چنین درکی حاکمیت قادر به فهم درست مسائل خود و سیاست گذاری جهت حل آنها نخواهد بود در نتیجه حکومت از تحولات جامعه عقب می ماند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The Islamic Revolution according to the oral history of the agents of the second Pahlavi government

نویسنده English

mehdi GHANAVATI
Lecturer at Azad University
چکیده English

The present study was written with the aim of examining the attitudes and understanding of Pahlavi government officials towards the developments leading to the Islamic Revolution.
In this article, the method of content analysis has been used to systematically extract patterns in oral history data. In this method, there are different bases for categorizing themes, and the findings have been categorized based on a network of themes, namely basic, organizing, and comprehensive themes.
The data extracted from the interviews of Pahlavi government officials have been categorized into four comprehensive themes that reflect the pattern that governs their interviews, and show that there was a wrong analysis of the revolutionary developments in the minds of the officials and that they did not realize the transition of society from their comfortable government until the last days. After leaving the country, they did not show a correct understanding of the developments and were watching for the collapse of the Islamic Republic system in the short term, although they themselves were disappointed with the return of the monarchy to Iran.
A correct and accurate understanding of political and social developments is the most important pillar for good governance for officials. In the absence of such understanding, the government will not be able to properly understand its problems and formulate policies to solve them, and as a result, the government will lag behind the developments in society

کلیدواژه‌ها English

Islamic Revolution
oral history
content analysis
Pahlavi II
agents
کتابنامه
1.      مصاحبه‌‌های طرح تاریخ شفاهی بنیاد مطالعات ایران
2.      آتابای، ابوالفتح؛ مصاحبه‌کننده: احمد قریشی، نیویورک، 1982‌.
3.      امینی، علی؛ مصاحبه کنندگان: سپهر ذبیح و هرمز حکمت، ۱۹۸۳و۱۹۸۶‌.
4.      اردلان، ابوالفتح؛ مصاحبه کنندگان: فرشته نورایی و ولی‌رضا نصر، واشنگتن، ۹۸۲ و۱۹۹۱‌.
5.      بهنام، جمشید؛ مصاحبه‌کننده: فرخ غفاری، پاریس، ۱۹۸۷‌.
6.      پهلوی، اشرف؛ مصاحبه‌کننده: مهناز افخمی، نیویورک و ژوان لاپن فرانسه، می ۱۹۸۲و اوت۱۹۸۹‌.
7.      پهلوی، غلامرضا؛ مصاحبه‌کننده: مهناز افخمی، لندن، آوریل ۱۹۹۰ و اوت ۱۹۹۱‌.
8.      جهانشاهی، غلامحسین؛ مصاحبه‌کننده: مهناز افخمی، ژوان لاپن فرانسه، ۱۹۸۹‌.
9.      جندقی، مظفر؛ مصاحبه‌کننده: مهناز افخمی، لس آنجلس، ۱۹۸۵‌.
10. روحی، هما؛ مصاحبه‌کننده: مهناز افخمی، مریلند، ۱۹۹۰‌.
11. شاملو، مریم؛ مصاحبه‌کننده: شیرین سمیعی، پاریس، 5-1984‌.
12. عالیمرد، امین؛ مصاحبه‌کننده: غلامرضا افخمی، مریلند، ۱۹۹۱‌.
13. عصار، نصیر؛ مصاحبه‌کننده: اردشیر آق اولی، واشنگتن، ۱۹۸۲‌.
14. غفاری، عباس؛ مصاحبه‌کننده: فرخ غفاری، اریس، ۱۹۸۴‌.
15. فرخان، هوشنگ؛ مصاحبه‌کننده: اردشیر آق اولی، واشنگتن، ۱۹۸۳‌.
16. گرگین، ایرج؛ مصاحبه‌کننده: مهناز افخمی، لس‌آنجلس، ۱۹۸۵‌.
17. معتمدی، قاسم؛ مصاحبه کنندگان: احمد قریشی و سپهر ذبیح ، موراگا و کالیفرنیا ، 1983‌.
18. مویدثابتی، پروین؛ مصاحبه‌کننده: مهناز افخمی، موناکو، 1988‌.
19. نصر، سیدحسین؛ مصاحبه‌کننده: حسین ضیایی، بوستون ، 1983-1982‌.
20. نویسی، یزدان؛ مصاحبه‌کننده: مهناز افخمی، لس آنجلس، 1985‌.
21. همایون، داریوش؛ مصاحبه‌کننده: بهروز نیک ذات، واشنگتن، 1982‌.
22.مصاحبه‌‌های دانشگاه هارواد
23. اقبال، خسرو؛ مصاحبه‌کننده: ضیاء صدقی، واشنگتن، 1985‌.
24. الموتی، مصطفی؛ مصاحبه‌کننده: حبیب لاجوردی، لندن، 1983‌.
25. ایزدی، علی؛ مصاحبه‌کننده: حبیب لاجوردی، پکس فرانسه، 1985
26. پژمان، عیسی؛ مصاحبه‌کننده: حبیب لاجوردی، پاریس، 1983‌.
27. جم، فریدون؛ مصاحبه‌کننده: حبیب لاجوردی، لندن، 1981‌.
28. حبیب اللهی، کمال؛ مصاحبه‌کننده: ضیاء صدقی، ویرجینیا، 1984‌.
29. خسروانی، پرویز؛ مصاحبه‌کننده: حبیب لاجوردی، لندن، 1983‌.
30. دولتشاهی، مهرانگیز؛ مصاحبه‌کننده: شاهرخ مسکوب، پاریس، 1984‌.
31. رامبد، هلاکو؛ مصاحبه‌کننده: حبیب لاجوردی، نیس فرانسه، 1983‌.
32. رمزی عطایی، عباس؛ مصاحبه‌کننده: شهلا حائری، شرمن اوکس امریکا، 1985‌.
33. زاهدی، اردشیر؛ مصاحبه‌کننده: حبیب لاجوردی، مونتروکس سوئیس، 1992‌.
34. طوفانیان، حسن؛ مصاحبه‌کننده: ضیاء صدقی، واشنگتن، 1985‌.
35. کامروز، بدری؛ مصاحبه‌کننده: حبیب لاجوردی، ماساچوست، 1984‌.
36. مجیدی، عبدالمجید؛ مصاحبه‌کننده: ضیاء صدقی، پاریس فرانسه، 1985‌.
37. موسوی اصفهانی، موسی؛ مصاحبه‌‌کننده: شهلا حائری، سانتامونیکا کالیفرنیا، 1985‌.
38. هاشمی‌نژاد، محسن؛ مصاحبه‌کننده: ضیاءصدقی، واشنگتن، 1985‌.
39. همایون، داریوش؛ مصاحبه‌کننده: جان مژدهی، واشنگتن، 1982‌.
40. خاشعی، رضا، سفر به آینده؛ آینده پژوهی، مفاهیم، مبانی و مفاهیم، تهران، هنررسانه، 1390‌.
41. ذکایی، محمدسعید، هنر انجام پژوهش کیفی( از مسئله یابی تا نگارش)، تهران، نشرآگاه، چ اول، 1399‌.
42. قانعی فرد، عرفان، دردامگه حادثه(گفت‌وگو با پرویز ثابتی مدیر امنیت داخلی ساواک)، لس آنجلس، شرکت کتاب، چ اول، 2012‌.
43. ملایی توانی، علیرضا، درآمدی بر روش پژوهش در تاریخ، تهران، نشر نی، چ ششم، 1392‌.
44. نورائی، مرتضی و مهدی ابوالحسنی ترقی، تاریخ شفاهی و جایگاه آن در تاریخ نگاری معاصر ایران(1358 1385)، چ اول، تهران، پژوهشکده تاریخ اسلام، 1394‌.
45. هویدا، فریدون، سقوط شاه، ترجمۀ ح‌. ا‌. مهران، تهران، انتشارات اطلاعات، چ چهارم، 1370‌.
 
مقالات
1.      جاویدی، رقیه و بهروزی لک، غلامرضا، «تحلیل مضمون محتوای مردم در اندیشه سیاسی امام خمینی»، فصلنامه علوم سیاسی، سال  نوزدهم، شماره75، 1392‌.
2.      سلیمانی، مرضیه، «روش‌ها و ارزش‌‌های تاریخ شفاهی»، کتاب ماه تاریخ و جغرافیا، شماره 146، 1392‌.
3.      شیخ زاده، محمد، « الگوی رهبری خدمتگزار مبتنی بر دیدگاه امام خمینی»، دوفصلنامه تخصصی اسلام و مدیریت، سال اول، شماره 1، 1392‌.
4.      عابدی جعفری، حسن و دیگران، «تحلیل مضمون و شبکه مضامین»، اندیشه مدیریت راهبردی، سال پنجم، شماره 2، 1390‌.
5.      مرادی‌پور، حجت‌الله و نوروزیان، مهدی، «آینده‌پژوهی، مفاهیم و روش ها»، فصلنامه رهیافت، 1384‌.