تحقیقات اسنادی انقلاب اسلامی

تحقیقات اسنادی انقلاب اسلامی

نشانه‌های شکوفایی انقلاب اسلامی با محوریت «قیام خونین 19 دی‌ماه قم» در استان بوشهر به روایت اسناد (دی‌ماه 1356 تا مرداد 1357)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دکتری مدرسی تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی، مدرس دانشگاه خلیج فارس بوشهر
10.22034/irs.2025.543491.1305
چکیده
واقعه قیام ۱۹ دی در سال ۱۳۵۶، در پی پیروی از فرمان امام خمینی علیه طاغوت شاهنشاهی رخ داد. و تعدادی به شهادت رسبدند.به دنبال آن، حماسه چهلم ها، شکل گرفت. تبریز، یزد، جهرم،تهران و اهواز، یکی پس از دیگری شاهد تظاهرات خونین درگرامیداشت شهدای قم شد. تا شروعی برمرحله اول انقلاب اسلامی وظهور نشانه های آن گردد.
نقش مهم و تأتیرگذار حماسه چهلم ها، ظهور نشانه‌های انقلاب را در مناطق مختلف و از جمله در استان بوشهر موجب شد. مقاله حاضر با کنکاش در اسناد و روایات ، به مطالعه و بررسی نشانه‌ها با محوریت «قیام خونین 19 دی‌ماه قم» این مرحله از تحولات انقلاب اسلامی استان می پردازد. از این رو، پرسشِ «چگونه نشانه های انقلاب اسلامی با محوریت « قیام خونین 19 دی ماه قم » در فاصله زمانی(دی ماه 1356 تا مرداد 1357) در استان بوشهر تبلوریافت؟» مسئله اصلی پژوهش است.
تحقیق، از نوع کیفی بوده و به شیوه «توصیفی - تحلیلی» صورت می‌گیرد. همچنین، جمع‌آوری اطلاعات باتکیه‌بر منابع اسنادی - سندهای ساواک و مصاحبه‌های شفاهی و به طریق تحلیل محتوی و روش مقایسه‌ای حاصل می‌شود. یافته‌های نیز، نشانه‌های زیر بنایی تحول را در ابعادی چون؛ فعال‌شدن هسته‌های اتحاد مردمی، رشد سریع مشارکت‌های ضد طاغوتی تا نقش‌آفرینی بانوان و آمادگی مردم استان بوشهر بر مقاومت مسلحانه با رژیم، نشان می‌دهد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Signs of the Islamic Revolution's Flourishing, Centered on the "Bloody Uprising of Qom on January 19" in Bushehr Province According to Documents (January 1977 to August 1978)

نویسنده English

mashala alihoseyni
PhD in Farang History and Islamic Civilization, Danishgah Teacher, Persian Gulf, Bushehr.
چکیده English

The uprising of January 19, 1977, occurred in response to Imam Khomeini's decree against the imperialist tyranny. A number of people were martyred. Following that, the epic of the 1940s took shape. Tabriz, Yazd, Jahrom, Tehran, and Ahvaz witnessed bloody demonstrations in honor of the martyrs of Qom, one after another. This marked the beginning of the first stage of the Islamic Revolution and the emergence of its signs.
The important and influential role of the epic of the 1940s led to the emergence of signs of revolution in various regions, including Bushehr province. The present article, by delving into documents and narrations, studies and examines the signs, focusing on the "Bloody Uprising of January 19, Qom" of this stage of the developments of the Islamic Revolution in the province.Therefore, the question of "How did the signs of the Islamic Revolution centered on the "bloody uprising of January 19, 1977 in Qom" crystallize in Bushehr province during the period (January 1977 to August 1978)?" is the main issue of the research.
The research is qualitative and is conducted in a "descriptive-analytical" manner. Also, information is collected based on documentary sources - SAVAK documents and oral interviews, and through content analysis and comparative methods.The findings also show the underlying signs of change in dimensions such as the activation of popular unity nuclei, the rapid growth of anti-tyrant participation, the role played by women, and the readiness of the people of Bushehr province to engage in armed resistance to the regime.

کلیدواژه‌ها English

The uprising of January 19
2013
the 40th anniversary of the martyrs
narrated by documents
Bushehr Province
کتابنامه
اسناد:
1.      انقلاب اسلامی به روایت اسناد ساواک استان بوشهر ج 1، ش. بازیابی: 6284/ 16ه، 6133/ه1،  19229/ه2 ، 6350/ه1، 6359/ه1، 6203/ 15، 6284/16 ه، 6073 /16، 6260/ه ، 6307/ه1، 6362/ه1 ، 6351/ه1، 9155 / 16 / ه1، 7208 / ه1، 898 / 1 / 02 / 501 / 954، 4-21 / 11-403، 6362/ه، 1،6158/ه1، 6168 /ه1.
2.      انقلاب اسلامی به روایت اسناد ساواک استان بوشهر ج 2، ش. بازیابی: 7049/ ﻫ 1، 7297/ ﻫ 1، 37 -32 /01س ، 7826/ ﻫ 1 ، 7836/1ه ، 6469/312 ، 7221 / ه‍ 1، 222-10 / 06-507.
3.      انقلاب اسلامی به روایت اسناد ساواک - کتاب 08 ، ش. بازیابی: ، 6864/ 2.
4.      انقلاب اسلامی به روایت اسناد ساواک / استان هرمزگان، ج 3، ش. 4052/ﻫ .
5.      پایگاه‌های انقلاب اسلامی، مسجد جامع بازار تهران به روایت اسناد ساواک - ج 2. ش. بازیابی: 23815 /20ه‍ 12
6.      شهید آیت‌الله حاج سید مصطفی خمینی به روایت اسناد ساواک ص 463 ، ش. بازیابی: 23790 /20 ه12.
7.      نوزده دی به روایت اسناد ساواک ش. بازیابی: 8001 /21 .
 
کتاب و مقاله:
1.      بهشتی سرشت؛ صابر دمیرچی (1387ش)، «جرقه انقلاب بررسی تحلیلی مقاله احمد رشیدی مطلق» ، مطالعات انقلاب اسلامی پاییز 1387 - شماره 14 ISC (صفحه - 143 تا 162 ).
2.      حسن‌زاده، اسماعیل، «تحلیلی بر واقعه ۱۹ دی ۱۳۵۶ قم»، مجله پژوهش‌نامه متین، زمستان 1377 - شماره 1 ISC (صفحه - 159 تا 188).
3.      خامنه‌ای، سید علی «دیار بصیرت جهاد و اجتهاد»، تهران: دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای، انتشارات انقلاب اسلامی، ۱۳۹۴ش.
4.      شمس‌آبادی، حسن «بازخوانی قیام نهم دی سال 1357 شمسی در تربت‌حیدریه » ، تحقیقات اسنادی انقلاب اسلامی، بهار و تابستان 1403ش، دوره هفتم- شماره 11 (صفحه - از 98 تا 128 ).
5.      شیرخانی، علی (1377) «حماسه 19 دی قم» تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی .
6.      طالبی دارابی، ابراهیم، «جایگاه قیام 19 دی 1356 در پیروزی انقلاب اسلامی »، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1378ش.
7.      عالی حسینی، ماشاءاله، «ساختار جبهه روحانیت مبارز استان بوشهر در انقلاب اسلامی به روایت اسناد 1342-1357»، نشریه علمی تحقیقات اسنادی انقلاب اسلامی، سال ششم دوره جدید، شماره یازدهم، بهار و تابستان 1403(صفحه-179 تا 211-).
8.      عفتی، قدرت الله «مثلث شتاب انقلاب - قم، تبریز و یزد - قیام 19 دی 1356 » ؛ مطالعات انقلاب اسلامی زمستان 1384 - شماره 3 ISC (صفحه -111 تا 122 ).
9.      ملکوتیان، مصطفی، «انقلاب اسلامی و چرایی و چگونگی رخداد آن»، تهران: نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه،1378ش.
10. موسوی خمینی، سید روح‌الله، «صحیفه امام» ج۳، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س)، ۱۳۶۸ش.
11. موسوی خمینی، سید روح‌الله، «صحیفه نور»، ج 2، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س)، ۱۳۸۹ ش.
12. ملایی‌پور قرجه‌داغی، جواد، «آذرخش انقلاب»، تهران: صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران. مرکز پژوهش‌های اسلامی،1383 ش.
13. مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، «انقلاب اسلامی به روایت اسناد ساواک استان بوشهر»، ج 1، تهران: مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1395ش.
14. مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات «انقلاب اسلامی به روایت اسناد ساواک استان بوشهر» ج 2، تهران: مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1395ش.
15. مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات اداره کل اطلاعات بوشهر، «شیخ ابوتراب عاشوری به روایت اسناد ساواک»، بوشهر: دلیران،1383ش.
16. مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، «انقلاب اسلامی به روایت اسناد ساواک استان هرمزگان»، ج 3، تهران: مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1396ش.
17. مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، «انقلاب اسلامی به روایت اسناد ساواک»، کتاب 08، تهران: مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات ، 1380ش.
18. مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، «کتاب نوزده دی به روایت اسناد ساواک»، تهران: مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1382ش.
19. مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، «پایگاه‌های انقلاب اسلامی، مسجد جامع بازار تهران به روایت اسناد ساواک»، ج 2. تهران: مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1393ش.
20. مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، «انقلاب اسلامی به روایت اسناد ساواک» کتاب 03 ،تهران،مرکز بررسی اسناد تاریخی، تهران: مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1377ش.
21. مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، «شهید آیت‌الله حاج سید مصطفی خمینی به روایت اسناد ساواک»، تهران: مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1388ش
22. مصاحبه‌ها:
23. سیمرونی، عبدالنبی، مصاحبه با نگارنده، بوشهر، 1370ش.
24. شمسی، حیدر، مصاحبه با نگارنده، بوشهر، 1397 ش.
25. شهید میگلی‌نژاد، باقر، مصاحبه با نگارنده، بوشهر، 1360ش.
26. عباسی، عباس، مصاحبه با نگارنده، بوشهر، 1401 ش.
27. علامی، رضا، مصاحبه با نگارنده، بوشهر، 1403 ش.
28. کازرونی، ماشاءلله، مصاحبه با نگارنده، برازجان، 1381 ش.
29. مؤمنی، غلامرضا، مصاحبه با نگارنده، گناوه، 1404 ش.
30. نمازی، حسین (حجت‌الاسلام)، مصاحبه با نگارنده، بوشهر 1396 ش.
31. ناصرپور، منصور، مصاحبه با نگارنده، بوشهر 1403 ش.
32. محسنی، موسی مصاحبه با نگارنده، دیر، 1400ش.
33. میگلی، فاطمه (فعال انقلابی مکتب) مصاحبه با نگارنده، بوشهر 1398 ش.
34. و ردیانی، احمد، مصاحبه با نگارنده، بوشهر، 1397 ش.
35. هندی‌زاده، کفایت، مصاحبه با نگارنده، بوشهر،1403ش.